پایگاه اطلاع رسانی فیروزه کویرپنج شنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۷

فوائد زیارت‌ اهل‌ قبور و زمان‌ آن‌ - پایگاه اطلاع رسانی فیروزه کویر

سخن دوست :امام صادق(ع): بهترین آسودگی، بی توقعی از مردم است

فوائد زیارت‌ اهل‌ قبور و زمان‌ آن‌

در «أمالی‌» شیخ‌ طوسی‌ با سند متّصل‌ خود روایت‌ می کند از عبدالله‌ بن‌ سلیمان‌ از حضرت‌ امام‌ محمّد باقر علیه‌ السّلام‌:
“قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ زِیَارَهِ الْقُبُورِ.قَالَ: إذَا کَانَ یَوْمُ الْجُمُعَهِ فَزُرْهُمْ، فَإنَّهُ مَنْ کَانَ مِنْهُمْ فِی‌ ضَیْقٍ وُسِّعَ عَلَیْهِ مَا بَیْنَ طُلُوعِ الْفَجْرِ إلَی‌ طُلُوعِ الشَّمْسِ ؛ یَعْلَمُونَ بِمَنْ أَتَاهُمْ فِی‌ کُلِّ یَوْمٍ، فَإذَا طَلَعَتِ الشَّمْسُ کَانُوا سُدًی‌.قُلْتُ: فَیَعْلَمُونَ بِمَنْ أَتَاهُمْ فَیَفْرَحُونَ بِهِ؟قَالَ: نَعَمْ، وَ یَسْتَوْحِشُونَ لَهُ إذَا انْصَرَفَ عَنْهُمْ.”(۱)
«می گوید: از حضرت‌ باقر علیه‌ السّلام‌ درباره زیارت‌ اهل‌ قبور پرسش‌ کردم‌.فرمود: چون‌ روز جمعه‌ باشد آنانرا زیارت‌ کن‌ ؛ چون‌ هر کس‌ از آنان‌ در ضیق‌ و تنگی‌ باشد در بین‌ طلوع‌ صبح‌ صادق‌ و طلوع‌ آفتاب‌ گشایش‌ می‌یابد، و لذا در این‌ موقع‌ در هر روز، از کسی‌ که‌ به‌ زیارت‌ او رفته‌ باشد، علم‌ و اطّلاع‌ پیدا می کند، ولیکن‌ چون‌ آفتاب‌ طلوع‌ کند آنها رها می شوند و دیگر قادر بر جهت‌گیری‌ در امور دنیا و زیارت‌ اهل‌ خود نیستند.عرض‌ کردم‌: آیا آنها از افرادی‌ که‌ به‌ زیارت‌ قبور آنها می روند علم‌ پیدا می‌کنند و خوشحال‌ می شوند؟ فرمود: آری‌، و نیز از بازگشت‌ زائرین‌ از قبور به‌ محلّهای‌ خود وحشت‌ می‌کنند.»
زیارت‌ اهل‌ قبور بسیار فائده‌ دارد، بالاخصّ زیارت‌ قبور علماء و شهداء و مقرّبان‌ درگاه‌ خدا.زیارت‌ قبور ائمّه‌ علیهم‌ السّلام‌ حکم‌ دخول‌ در آب‌ کرّ دارد که‌ زائر را پاک‌ و از هر آلودگی‌ منزّه‌ می‌سازد.
رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمودند: «زُرِ القُبُورَ تُذَکّرُ بِهَا الآخرِهَ»(۲) ؛ به قبرستان زیارت اهل قبور بروید تا یاد آخرت در شما زنده شود.
و در جمله دیگر فرمودند: « زُورُوا قُبُورَ مَوْتَاکُمْ‏ وَ سَلِّمُوا عَلَیْهِمْ فَإِنَّ لَکُمْ فِیهِمْ عِبْرَهً.»(۳)؛ به زیارت مردگان بروید و بر آنان درود و سلام بفرستید، زیرا این کار درس عبرتى براى شما مى‏شود.
پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: «مَنْ‏ زَارَ قَبْرَ أَبَوَیْهِ‏ أَوْ أَحَدِهِمَا فِی کُلِّ جُمُعَهٍ غُفِرَ لَهُ وَ کُتِبَ بَرّا » (۴) ؛ کسى که در هر جمعه به زیارت قبر پدر و مادرش یا یکى از آنان برود، هم گناهش بخشیده مى‏شود و هم نزد خداوند فرزند نیکوکار به حساب مى‏آید.
همچنین آمده است: دعا نزد قبر والدین مستجاب است.پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمودند: هر کس قبر مرا زیارت کند، در قیامت، شفاعت از او بر من واجب مى‏شود.حضرت زهرا علیها السلام هفته‏اى یکبار به زیارت قبر حمزه و سایر شهدا مى‏رفت و براى آنها استغفار و طلب رحمت مى‏کرد.
از حضرت‌ باقر علیه‌ السّلام‌ درباره زیارت‌ اهل‌ قبور پرسش‌ کردم‌.فرمود: چون‌ روز جمعه‌ باشد آنانرا زیارت‌ کن‌ ؛ چون‌ هر کس‌ از آنان‌ در ضیق‌ و تنگی‌ باشد در بین‌ طلوع‌ صبح‌ صادق‌ و طلوع‌ آفتاب‌ گشایش‌ می‌یابد، و لذا در این‌ موقع‌ در هر روز، از کسی‌ که‌ به‌ زیارت‌ او رفته‌ باشد، علم‌ و اطّلاع‌ پیدا می کند، و لیکن‌ چون‌ آفتاب‌ طلوع‌ کند آنها رها می شوند و دیگر قادر بر جهت‌گیری‌ در امور دنیا و زیارت‌ اهل‌ خود نیستند.عرض‌ کردم‌: آیا آنها از افرادی‌ که‌ به‌ زیارت‌ قبور آنها می روند علم‌ پیدا می‌کنند و خوشحال‌ می شوند؟فرمود: آری‌، و نیز از بازگشت‌ زائرین‌ از قبور به‌ محلّهای‌ خود وحشت‌ می‌کنند»
چون‌ نتیجه زیارت‌ ،ارتباط‌ با روح‌ متوفّی‌ است‌ و زیارت‌ کننده‌ از آن‌ روح‌ مَدد می گیرد ؛ بنابراین‌ هر چه‌ روح‌ متوفّی‌ پاکتر و عالی‌تر باشد، زائر بهره‌ بیشتر و وافرتری‌ خواهد برد.
مشهور است‌ که‌ در سر قبر علماء حاجت‌ بیشتر برآورده‌ است‌، و اصولاً در جاهائی‌ که‌ اولیاء خدا دفن‌ شده‌اند نورانیّت‌ بیشتر است‌ ؛ و محسوس‌ است‌ که‌ آن‌ اماکن‌ روشنی‌ و سعه خاصّی‌ دارد و گرفتگی‌ و تاریکی‌ ندارد، به‌ خلاف‌ قبور کفّار که‌ تاریک‌ است‌ و خسته‌ کننده‌ و موجب‌ قبض‌ و تنگی‌ می گردد.

کیفیّت‌ زیارت‌ اهل‌ قبور
در «مستدرک‌ الوسائل‌» نقل شده است که‌: چون‌ قصد زیارت‌ قبور مۆمنان‌ را داری‌ سزاوار است‌ که‌ در روز پنجشنبه‌ باشد ؛ و اگر نه‌ در هر وقتی‌ که‌ بخواهی‌ مطلوب‌ و مرغوب‌ است‌.و طریق‌ زیارت‌ این‌ است‌ که‌ رو به‌ قبله‌ بنمائی‌ و دست‌ خود را بر قبر گذاری‌ و بگوئی‌:
” اللَهُمَّ ارْحَمْ غُرْبَتَهُ، وَصِلْ وَحْدَتَهُ، وَ ءَانِسْ وَحْشَتَهُ، وَ ءَامِنْ رَوْعَتَهُ، وَأَسْکِنْ إلَیْهِ مِنْ رَحْمَتِکَ رَحْمَهً یَسْتَغْنِی‌ بِهَا عَنْ رَحْمَهِ مَنْ سِوَاکَ، وَ أَلْحِقْهُ بِمَنْ کَانَ یَتَوَلاَّهُ .”(۵)
«بار پروردگارا! بر غربت‌ او ترحّم‌ نما، و تنهائی‌ او را به‌ مقام‌ جمع‌ خودت‌ ارتباط‌ بده‌، و موجبات‌ انس‌ را بر وحشت‌ او قرار بده‌، و ترس‌ او را تبدیل‌ به‌ ایمنی‌ بگردان‌، و از رحمت‌ خود برای‌ او رحمتی‌ فرست‌ که‌ از رحمت‌ غیر تو بی‌نیاز گردد، و او را به‌ کسی‌ که‌ او را دوست‌ دارد و در تحت‌ ولایت‌ اوست‌ ملحق‌ گردان.»
احمد بن محمّد مى‏گوید: من و ابراهیم بن هاشم در یکى از گورستانها بودیم.ابراهیم کنار قبر رو به قبله نشست و دست بر روى قبر گذاشت و هفت بار سوره «انّا انزلناه» را قرائت کرد، سپس روى به من نمود و گفت: صاحب این قبر که محمّد بن اسماعیل بن بزیع است مرا حدیث کرد که هر کس قبر مۆمنى را زیارت کند و هفت بار سوره «انّا انزلناه» را در کنار قبر بخواند، خداوند او و صاحب قبر را مى‏آمرزد.(۶)
«بار پروردگارا! زمین‌ را از اطراف‌ پهلوهای‌ آنان‌ بگستران‌، و ارواح‌ آنانرا بسوی‌ خود بالا بر، و مقام‌ رضوان‌ و خشنودی‌ خود را بدانها برسان‌، و از رحمت‌ خود رحمتی‌ را در آستانه آنها فرود آور که‌ با آن‌ تنهائیشان‌ تبدیل‌ به‌ جمعیّت‌ گردد و وحشت‌ آنها تبدیل‌ به‌ انس‌ شود ؛ بدرستیکه‌ تو بر هر کاری‌ توانائی‌»
راجع‌ به‌ زیارت‌ مۆمنین‌ روایت‌ دیگری‌ از محمّد ابن‌ مسلم‌ وارد شده‌ است‌ که‌ می گوید: به‌ حضرت‌ صادق‌ علیه‌ السّلام‌ عرض‌ کردم‌: آیا ما مردگان‌ را زیارت‌ بنمائیم‌؟حضرت‌ فرمود: آری‌. عرض‌ کردم‌: آیا آنها از رفتن‌ ما به‌ قبرهایشان‌ مطّلع‌ می شوند؟ فرمود: سوگند بخدا آری‌، از آمدن‌ شما بر سر قبرهایشان‌ خبردار می شوند و خوشحال‌ می گردند و با شما انس‌ می گیرند.عرض‌ کردم‌: در وقتی‌ که‌ ما به‌ سر قبورشان‌ رفتیم‌ چه‌ بگوئیم‌؟حضرت‌ فرمود: بگو: “اللَهُمَّ جَافِ الاْرْضَ عَنْ جُنُوبِهِمْ، وَ صَاعِدْ إلَیْکَ أَرْوَاحَهُمْ، وَ لَقِّهِمْ مِنْکَ رِضْوَانًا، وَ أَسْکِنْ إلَیْهِمْ مِنْ رَحْمَتِکَ مَا تَصِلُ بِهِ وَحْدَتَهُمْ وَ تُۆْنِسُ وَحْشَتَهُمْ ؛ إنَّکَ عَلَی‌ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.”(۷)
«بار پروردگارا! زمین‌ را از اطراف‌ پهلوهای‌ آنان‌ بگستران‌، و ارواح‌ آنانرا بسوی‌ خود بالا بر، و مقام‌ رضوان‌ و خشنودی‌ خود را بدانها برسان‌، و از رحمت‌ خود رحمتی‌ را در آستانه آنها فرود آور که‌ با آن‌ تنهائیشان‌ تبدیل‌ به‌ جمعیّت‌ گردد و وحشت‌ آنها تبدیل‌ به‌ انس‌ شود ؛ بدرستیکه‌ تو بر هر کاری‌ توانائی‌.»
و چون‌ در بین‌ قبرها هستی‌ یازده‌ مرتبه‌ سوره قُلْ هُوَ اللَهُ أَحَدٌ را قرائت‌ کن‌ و ثوابش‌ را به‌ روح‌ آنان‌ هدیّه‌ کن‌، روایت‌ شده‌ است‌ که‌: کسی‌ که‌ این‌ عمل‌ را بجای‌ آورد خداوند به‌ عدد مردگان‌ به‌ او ثواب‌ و پاداش‌ دهد.
علیّ بن‌ إبراهیم‌ از پدرش‌ از عبدالله‌ بن‌ مُغیرَه‌ از عبدالله‌ بن‌ سنان‌ روایت‌ می کند که‌:”قُلْتُ لاِبِی‌ عَبْدِاللَهِ عَلَیْهِ السَّلاَمُ: کَیْفَ التَّسْلِیمُ عَلَی‌ أَهْلِ الْقُبُورِ؟فَقَالَ: نَعَمْ، تَقُولُ: السَّلاَمُ عَلَی‌ أَهْلِ الدِّیَارِ مِنَ الْمُۆ ْ مِنِینَ وَ الْمُسْلِمِینَ ؛ أَنْتُمْ لَنا فَرَطٌ، وَ نَحْنُ إنْ شآءَ اللَهُ بِکُمْ لاَحِقُونَ.”(۸)
«به‌ حضرت‌ صادق‌ علیه‌ السّلام‌ عرض‌ کردم‌: سلام‌ کردن‌ بر اهل‌ قبور چگونه‌ است‌؟ فرمود: آری‌، میگویی‌: سلام‌ بر اهل‌ این‌ خانه‌ها از مۆمنین‌ و مسلمین‌ ؛ شما زودتر از ما جلودار بوده‌ و به‌ پیش‌ رفته‌اید، و ما نیز إن‌شآءالله‌ به‌ شما ملحق‌ خواهیم‌ شد.»

نتیجه:
زیارت قبور مۆمنان ثواب بسیار دارد، و علاوه بر فواید عظیمه‏اى که بر آن مترتّب است، باعث عبرت و آگاهى و زهد و بى‏میلى به دنیا، و رغبت در آخرت مى‏شود، عاقل آن است که در قبرستان از اموات عبرت بگیرد، تا حلاوت دنیا از دلش بیرون رود، و شهد کالاى دنیوى در کامش تلخ گردد.

پی نوشت ها:
۱-بحار الانوار ،ج‌ ۶، ص‌ ۲۵۶
۲-نهج الفصاحه،ص۵۱۰
۳-بحار الانوار،ج۷۹،ص۶۴
۴-همان،ج۸۶،ص۳۵۹
۵-مستدرک الوسائل،ج۱۰،ص۳۸۳
۶- ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ، ترجمه انصارى‏،ص۳۸۳
۷- من لا یحضره الفقیه ، ج‏۱ ،ص ۱۸۱
۸-الکافی،ج۳،ص۲۲۹

Likes0Dislikes0
نظرات و ارسال نظر